| Andrzej Zieliński | |
| Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1947-1960 | |
| wydanie: | 2 / dodruk / 2011 |
| ISBN: | 978-83-206-1541-8 |
| cena: | 53.55 zł |
więcej danych ![]() | |
| format: | B5 |
| strony: | 236 |
| rysunki: | 239 |
| oprawa | miękka |
|
|
Bogato ilustrowana książka poświęcona rozwojowi polskiej myśli konstrukcyjnej w dziedzinie motoryzacji w latach 1947-1960. Zawiera opisy 125 typów i odmian polskich pojazdów (przedprototypów, prototypów i samochodów seryjnych), w tym samochodów osobowych (m.in. Mikrus, Syrena 100, 101, Sport, Warszawa M20 i 201), mikrobusów (m.in. Nysa), autobusów (m.in. Star 50, 51, 52, San H01, Jelcz, Odra), samochodów ciężarowych (m.in. Żuk A08, Lublin 51, Star 20, 21, 25, Żubr A80, Star 44, 66), ciągników siodłowych (m.in. Star C21, C60, C25, Żubr C90), motocykli (m.in. SHL, Sokół, WFM, WSK, Junak) i skuterów (m.in. Żuk, Odra, Osa) oraz motorowerów (m.in. Ryś, Komar, Żak). Zamieszczone informacje historyczne oraz charakterystyki techniczne stanowią współcześnie cenny materiał źródłowy dotyczący ówczesnych konstrukcji. Wyd. 1 - Dostęp do wersji elektronicznej w serwisie ibuk.pl Książka ani w całości, ani we fragmentach nie może być skanowana, kserowana, powielana bądź rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych, w tym również nie może być umieszczana ani rozpowszechniana w postaci cyfrowej zarówno w Internecie, jak i w sieciach lokalnych bez pisemnej zgody posiadacza praw autorskich. |
Od Autora Rozdział 1 SAMOCHODY OSOBOWE 11 Samochody trzykołowe 11 P80 (prototyp) 11 Samochody czterokołowe 13 Samochody o objętości skokowej do 0,500 dm3 13 WFM Fafik (prototyp) 13 Gad 500 (prototyp) 14 Pionier (prototyp) 15 Mikrus MR300 16 Mikrus Kabriolet (prototyp) 19 Meduza (prototyp) 20 Smyk (prototyp) 21 Samochody o objętości skokowej 0,500-0,850 dm3 24 Syrena (przedprototypy I i II) 24 Syrena (prototyp) 26 FSO Syrena 30 FSO Syrena 101 33 Syrena Mikrobus (prototyp) 34 Syrena Sport (prototyp) 36 Samochody o objętości skokowej ponad 2,000 dm3 38 Warszawa M20 38 Warszawa M20-U (prototyp) 42 Warszawa M20 model 1957 43 FSO Warszawa 201 45 Rozdział 2 AUTOBUSY 47 Autobusy międzymiastowe 47 Autobusy o długości do 6,0 m (mikrobusy) 47 Nysa N57 (prototyp) 47 Nysa N59-M 49 Autobusy o długości 6,0-9,5 51 Star 50 (prototyp) 51 Star 51 53 Star 52 54 Star 20 "Stonka" 56 Star Jot 55 (prototyp) 57 H01-S42-F01 (prototyp) 58 San H01-A 60 Sanok (prototyp) 62 San Diesel (prototyp) 64 Autobusy o długości ponad 9,5 m 66 Leyland LOPS 3/1 66 Fiat 666 RN 67 Jelcz-Karosa 69 Autobusy miejskie 72 San H01-B 72 Autobusy turystyczne 73 Odra A81 (prototyp) 73 Rozdział 3 SAMOCHODY CIĘŻAROWE Z OTWARTĄ PRZESTRZENIĄ ŁADUNKOWĄ 75 Samochody o ładowności do 1000 kg 75 Warszawa M20 pick-up (prototyp) 75 Warszawa 200P 76 Żuk A03 79 Mikrus MR300 pick-up (prototyp) 81 Samochody o ładowności 1500-3000 kg 82 Lublin 51 82 A08 (prototyp) 86 Samochody o ładowności 3000-6000 kg 88 Star 20 (prototyp) 88 Star 20 90 Star 25 (prototyp) 94 Star 21 97 Star 25 99 Star 25-L 101 Star 25 Trambus 102 Samochody o ładowności 6000-8000 kg 104 A80 (prototyp) 104 Żubr A80 106 Samochody ciężarowe terenowe 108 Star 44 (prototyp) 108 Star 66 (prototyp) 110 Star 66 112 Rozdział 4 SAMOCHODY SPECJALNE I SPECJALIZOWANE 117 Samochody samowyładowcze 117 Star W14 117 Star W21 119 Star W25 120 Żubr A02 (prototyp) 120 Star 3W25 (prototyp) 122 Furgony ogólnego zastosowania 123 Warszawa M20-F (prototyp) 123 Stal 300 (prototyp) 125 Nysa N59-F 126 Nysa N60-T 128 Warszawa 200P Furgon 129 Lublin 51 Furgon 130 Star 21 Furgon 131 Furgony specjalizowane 133 Star 21 „Meble" 133 Samochody ze zbiornikami do przewozu cieczy 134 Star 25-SMS-6 134 Ciągniki siodłowe 135 Star C60 135 Star C21 137 Star C25 137 Żubr C90 (prototyp) 138 Samochody służby zdrowia 140 Lublin 51/243 140 Warszawa-M20-Ś 142 Nysa N59-S 143 Warszawa 201-S 144 Samochody do oczyszczania miast i dróg 145 Star SW21 "Bajadera" 145 Star 21-SK1 146 Samochody przeciwpożarowe 148 Bedford OLBZ GM8/N70 146 Star 20-GM8/N71 150 Star 20-GA16/N72 152 Star 20-SDA18/16 (prototyp) 153 Star 20-SBM2200/8 154 Star 20-SBA2000/16 156 Star 25-GA16/N721 (prototyp) 157 Star 21P/N761-SBA2000/16 159 Star A25P/N751-SBM2000/8 161 Samochody kulturalno-oświatowe i warsztatowe 163 Star 20/PKF 163 Lublin 51/KO 164 Lublin 51/Warsztat 165 Star 21/Warsztat-Gaz 166 Samochody do transportu masy betonowej 168 Star 21-MS2 168 Żurawie samochodowe 169 Star 20-HP3 169 Star 25-Ż3 170 Rozdział 5 ZESTAWY CIĄGNIKÓW SIODŁOWYCH Z NACZEPAMI 73 Zestawy z otwartą skrzynią ładunkową 173 Star C60-A z naczepą D60/N61 173 Star C21 z naczepą D60 174 Star C25 z naczepą D60B/N81 175 Zestawy specjalne i specjalizowane 176 Star C25 z naczepą D40 176 Star C25 z naczepą U70 177 Rozdział 6 CIĄGNIKI ROLNICZE KOŁOWE 179 Ciągniki dwuosiowe 179 Ursus C45 179 Ursus C451 182 Rola 25 (prototyp) 184 Ursus C325 185 Ciągniki jednoosiowe 188 Dzik 188 Ursus C308 190 Rozdział 7 MOTOCYKLE TURYSTYCZNE I SKUTERY 192 O objętości skokowej do 0,125 dm3 192 SHL M04 192 Sokół 125 194 WFM MOG (prototyp) 195 SHL M05 196 WFM M06 198 WSK M06/1957 200 WSK 125 (prototyp) 201 WSK M06-Z 202 WSK Sarenka (prototyp) 203 O objętości skokowej 0,125-0,150 dm3 205 SHL M06-U 205 SHL M06-T 208 WSK M150 209 O objętości skokowej 0,150-0,175 dm3 210 SHL M11-S (prototyp) 210 O objętości skokowej ponad 0,175 dm3 211 Junak M07 211 Junak M07/B21 (prototyp) 214 Junak M10 216 Junak M10 z wózkiem bocznym WB1 217 Junak M10/B20 218 Skutery 220 WFM Żuk (prototyp) 220 Odra 1 (prototyp) 222 WFM Osa M50 223 Rozdział 8 MOTOROWERY 225 Motorowery jednoosobowe 225 Ryś MR1 225 Komar 230 227 Żak MR2 228 Motorowery dwuosobowe 230 Turysta (prototyp) 230 Wykaz pojazdów w ujęciu chronologicznym 232 Bibliografia 234 |
Dr hab. inż. Andrzej Zieliński - absolwent Wydziału Maszyn Roboczych i Pojazdów Politechniki Warszawskiej. Wieloletni pracownik Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Samochodów Małolitrażowych BOSMAL, pracownik naukowy Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku Białej. Specjalista w zakresie zagadnień związanych z projektowaniem nadwozi samochodowych oraz rozwojem konstrukcji pojazdów samochodowych w ujęciu historycznym, a zwłaszcza dorobkiem polskich konstruktorów w tej dziedzinie. Autor kilku książek i wielu artykułów w prasie fachowej i popularyzatorskiej.
Od Autora
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie dorobku polskich konstruktorów w zakresie budowy pojazdów samochodowych po roku 1945. Ze względu na znaczną liczbę modeli zdecydowałem się na podział tego opracowania na kilka części tworzących cykl wydawniczy. Pierwsza część obejmuje lata 1947-1960, a więc początkowy okres rozwoju przemysłu motoryzacyjnego w PRL. Przy zbieraniu materiałów natrafiłem na wiele rozbieżności w danych technicznych pojazdów oraz w niektórych datach. Starałem się sprawdzać te dane i fakty, aby podawać te najbardziej wiarygodne. Założyłem stosunkowo duży stopień szczegółowości opisów technicznych, aby pokazać etapy rozwoju konstrukcji poszczególnych pojazdów, jak również w celu zaciekawienia bardziej zaawansowanych miłośników motoryzacji. Utrudniło to jednak zbieranie informacji i spowodowało to, że zaistniały pewne luki w opisach niektórych pojazdów.
W opracowaniu zastosowałem nazewnictwo, normy oraz jednostki używane obecnie, co spowodowało konieczność dokonania pewnych zmian i przeliczeń w stosunku do literatury sprzed trzydziestu lat. Oprócz czysto technicznego opisu podałem także niektóre dane z zakresu prawidłowej eksploatacji pojazdu, jak np. fazy rozrządu, ustawienie zapłonu, czy ciśnienie powietrza w ogumieniu. Uzupełnieniem opisów konstrukcyjnych jest bogaty materiał ilustracyjny. Składają się na niego zdjęcia i rysunki poszczególnych pojazdów, przekroje głównych zespołów, schematy i wykresy. Niewielka przy tym liczba zdjęć pojazdów została spowodowana tym, że pojazdy przedstawione w tym opracowaniu w większości są już wycofane z eksploatacji, a te które jeszcze krążą po naszych drogach są bardzo zniszczone i często poprzerabiane. Zdecydowałem się więc wykonać ich rysunki oparte na oryginalnych materiałach. Natomiast rysunki wymiarowe pojazdów prototypowych zostały opracowane na podstawie zdjęć i wymiarów podanych w różnych publikacjach.
W niniejszym opracowaniu starałem się zamieścić wszystkie pojazdy samochodowe, które w latach 1947-1960 zostały skonstruowane i były produkowane seryjnie (także budowane w PRL według zagranicznych licencji i na importowanych podwoziach), jak również znaczną liczbę pojazdów prototypowych, które często wykonane w pojedynczych egzemplarzach nigdy nie doczekały się seryjnej produkcji. W wielu pojazdach (np. Star, Syrena) widać przy tym dokładnie rozwój danej konstrukcji - od prototypu, poprzez pierwszą serię produkcyjną, do kolejnych zmodernizowanych modeli i odmian. W przypadku kilku pojazdów prototypowych istnieją jednak duże braki danych technicznych. Zdecydowałem się mimo to na ich zamieszczenie ze względu na kompletność tej monografii. Pominąłem przy tym wszelkie pojazdy sportowe, ze względu na ich odmienne cechy konstrukcyjne i niewielkie ilości tego sprzętu. Wybrane pojazdy zostały sklasyfikowane według przeznaczenia, przy czym. kierowałem się kryteriami podziału zgodnymi z Systematycznym Wykazem Wyrobów (SWW). Powyższa klasyfikacja pozwala na obserwację rozwoju określonych rodzajów pojazdów.
W celu zorientowania Czytelnika w liczbie modeli ukazujących się w poszczególnych latach, na końcu książki zamieściłem spis przedstawionych w niej pojazdów w układzie chronologicznym. Pojazdy produkowane seryjnie zostały umieszczone pod datą rozpoczęcia produkcji, natomiast prototypy pod datą ich wykonania.
Warszawa, w lipcu 1984

























